Το διαζύγιο αποτελεί τη λύση της σύμβασης του γάμου και, κατ’ ουσίαν, τη λήξη της έγγαμης συμβίωσης ενός ζευγαριού. Συνήθως επιλέγεται όταν υφίστανται συνεχείς συγκρούσεις και παρατεταμένη ασυνεννοησία μεταξύ των συζύγων, οι οποίες συχνά στηρίζονται σε βαθύτερα κλονιστικά γεγονότα του γάμου.
Το διαζύγιο μπορεί να είναι:
Συναινετικό, ή
Με αντιδικία, με κάθε μορφή να συνεπάγεται διαφορετική διαδικασία, χρονική διάρκεια και κόστος.
Η απόφαση για διαζύγιο συνοδεύεται από σειρά δύσκολων και καθοριστικών αποφάσεων, που αφορούν κυρίως:
τα ανήλικα τέκνα (επιμέλεια, διατροφή, επικοινωνία),
την κοινή περιουσία,
καθώς και τη μετεγκατάσταση ενός εκ των συζύγων από την οικογενειακή κατοικία.
Όπου υπάρχουν ανήλικα τέκνα, είναι ιδιαίτερα σημαντική η υιοθέτηση συναινετικής στάσης από τους συζύγους, ιδίως ως προς την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή. Εάν, ωστόσο, η απόσταση στις απόψεις των μερών είναι μεγάλη, η προσφυγή στη δικαστική αντιδικία καθίσταται αναπόφευκτη.
Το διαζύγιο είναι μία σύνθετη διαδικασία, που απαιτεί ειδικούς χειρισμούς όχι μόνο σε νομικό αλλά και σε ανθρώπινο επίπεδο. Η εμπλοκή έμπειρου δικηγόρου οικογενειακού δικαίου είναι καθοριστική.
Ο δικηγόρος:
αξιολογεί την προϊστορία του γάμου και τις πραγματικές προθέσεις των μερών,
συμβουλεύει για την επιλογή συναινετικού διαζυγίου ή αντιδικίας,
προτείνει πρακτικές και νομικά ασφαλείς λύσεις,
παρεμβαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αλλά και μετά την έκδοση του διαζυγίου, με στόχο την εξομάλυνση των οικογενειακών σχέσεων και την προστασία των τέκνων.
Το συναινετικό διαζύγιο αποτελεί την ταχύτερη και οικονομικότερη μορφή λύσης του γάμου.
Χαρακτηρίζεται από:
απλουστευμένη διαδικασία,
σύντομη διάρκεια (περίπου 12 ημέρες),
χαμηλότερο κόστος,
εμπλοκή συμβολαιογράφου αντί του Πρωτοδικείου.
Βασική προϋπόθεση είναι η πλήρης συμφωνία των συζύγων τόσο για τη λύση του γάμου όσο και για όλα τα επιμέρους ζητήματα.
Το διαζύγιο με αντιδικία ακολουθείται όταν δεν υπάρχει δυνατότητα συναίνεσης και μπορεί να βασιστεί:
σε ισχυρά κλονιστικά γεγονότα που καθιστούν ανυπόφορη τη συνέχιση της έγγαμης συμβίωσης, ή
στη διετή διάσταση των συζύγων.
Σε περίπτωση ύπαρξης ανηλίκων τέκνων, πρωταρχικός στόχος είναι η προστασία του συμφέροντός τους. Ζητήματα που τίθενται είναι:
η επιμέλεια,
η διατροφή,
η επικοινωνία με τον γονέα που δεν ασκεί την επιμέλεια.
Στο συναινετικό διαζύγιο, τα ζητήματα αυτά ρυθμίζονται με ιδιωτικό συμφωνητικό, το οποίο ενσωματώνεται στη συμβολαιογραφική πράξη.
Σε περίπτωση έλλειψης συμφωνίας, ακολουθείται η δικαστική οδός, με άσκηση αγωγής διαζυγίου και ασφαλιστικών μέτρων.
Κατά το διαζύγιο συχνά προκύπτουν ζητήματα διανομής της κοινής περιουσίας που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου (αποκτήματα), καθώς και της οικοσκευής.
Τα ζητήματα αυτά μπορούν να επιλυθούν:
είτε με συμφωνία των μερών,
είτε με άσκηση σχετικών αγωγών ενώπιον των αρμόδιων δικαστηρίων.