Κατόπιν ανάθεσης της υπόθεσης στο γραφείο μας, αναλάβαμε τον δικαστικό χειρισμό σύνθετης κτηματολογικής και εμπράγματης διαφοράς, η οποία εκδικάστηκε σε δεύτερο βαθμό ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Η υπόθεση αφορούσε ακίνητο ευρισκόμενο στη Μεσσηνία, το οποίο είχε καταχωρισθεί στο Κτηματολόγιο με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη», ενώ παράλληλα είχαν ανακύψει ζητήματα κληρονομικής διαδοχής, αναγνώρισης κυριότητας και εσφαλμένης γεωμετρικής αποτύπωσης.

Αντικείμενο της διαφοράς

Η εντολέας μας είχε ασκήσει αγωγή ζητώντας τη διόρθωση της ανακριβούς πρώτης κτηματολογικής εγγραφής και την αναγνώριση του δικαιώματος συγκυριότητάς της επί του επίδικου ακινήτου, το οποίο είχε περιέλθει στην οικογένειά της μέσω κληρονομικής διαδοχής.

Κατά την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου στην περιοχή, το επίδικο ακίνητο είχε καταχωρισθεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Παράλληλα, λόγω ανακριβούς γεωμετρικής αποτύπωσης, τμήματα του ακινήτου είχαν συμπεριληφθεί σε όμορα ακίνητα και διαφορετικά ΚΑΕΚ, με αποτέλεσμα να απαιτείται τόσο η διόρθωση της πρώτης εγγραφής ως προς τον δικαιούχο όσο και η αποκατάσταση της πραγματικής έκτασης και των ορίων του ακινήτου.

Η αγωγή της εντολέως μας είχε απορριφθεί στο σύνολό της ως ουσιαστικά αβάσιμη σε πρώτο βαθμό, με την υπ’ αριθμ. 220/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας. Κατά της απορριπτικής πρωτόδικης απόφασης ασκήσαμε έφεση, επιδιώκοντας την ανατροπή της πρωτόδικης κρίσης και την αναγνώριση του επίδικου δικαιώματος της εντολέως μας.

Νομικός χειρισμός – Κρίσιμα ζητήματα

Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό αναδείχθηκαν κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονταν με:

– τη διόρθωση πρώτης κτηματολογικής εγγραφής «αγνώστου ιδιοκτήτη»,
– την αναγνώριση δικαιώματος συγκυριότητας επί ακινήτου,
– την κτήση κυριότητας μέσω κληρονομικής διαδοχής,
– τη μεταγραφή της αποδοχής κληρονομίας και την αναδρομική ενέργεια αυτής στον χρόνο επαγωγής της κληρονομίας,
– την εσφαλμένη καταχώριση τμημάτων του ακινήτου σε διαφορετικά ΚΑΕΚ,
– τις απαιτούμενες γεωμετρικές μεταβολές,
– καθώς και την ένσταση ιδίας κυριότητας που προέβαλε το Ελληνικό Δημόσιο.

Ειδικότερα, το Ελληνικό Δημόσιο προέβαλε ένσταση κυριότητας επί του επιδίκου, υποστηρίζοντας ότι είχε αποκτήσει το ακίνητο ήδη από τον 19ο αιώνα ως διάδοχο του Οθωμανικού Δημοσίου. Το βάρος απόδειξης των πραγματικών περιστατικών που θεμελίωναν την ένσταση αυτή έφερε το Ελληνικό Δημόσιο.

Το γραφείο μας αντέκρουσε την ένσταση αυτή και υποστήριξε τη θεμελίωση του δικαιώματος της εντολέως μας μέσω της αποδεικνυόμενης κληρονομικής διαδοχής και των σχετικών τίτλων κτήσης.

Η κρίση του Δικαστηρίου

Το Μονομελές Εφετείο Καλαμάτας, μετά από συνολική αξιολόγηση των τίτλων κτήσης, των κτηματολογικών στοιχείων και του λοιπού αποδεικτικού υλικού, έκανε δεκτή την έφεση της εντολέως μας, κρίνοντας ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο είχε απορρίψει την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, έσφαλε κατά την εκτίμηση των αποδείξεων. Κατόπιν αυτού, εξαφάνισε την υπ’ αριθμ. 220/2022 απόφαση και κράτησε την υπόθεση προκειμένου να τη δικάσει κατ’ ουσίαν.

Παράλληλα, απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένσταση ιδίας κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντας ότι αυτό, μολονότι έφερε το σχετικό βάρος απόδειξης, δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων θεμελίωσης του προβαλλόμενου δικαιώματός του.

Ακολούθως, δικάζοντας εκ νέου την υπόθεση, το Εφετείο:

– διέταξε τη διόρθωση της ανακριβούς πρώτης κτηματολογικής εγγραφής, με την οποία το ακίνητο εμφανιζόταν ως «αγνώστου ιδιοκτήτη»,
– διέταξε την καταχώριση της εντολέως μας ως συγκυρίας του ακινήτου κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου,
– διόρθωσε το εμβαδόν του ακινήτου,
– και διέταξε τις αναγκαίες γεωμετρικές μεταβολές για την ορθή αποτύπωσή του στο Κτηματολόγιο.

Συμπέρασμα

Η υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας δικαιωμάτων κυριότητας επί ακινήτων που έχουν καταχωρισθεί ανακριβώς στο Κτηματολόγιο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», ιδίως όταν παράλληλα προβάλλεται αντίθετη αξίωση κυριότητας από το Ελληνικό Δημόσιο.

Με την αποδοχή της έφεσης ανατράπηκε η πρωτόδικη κρίση, με την οποία η αγωγή της εντολέως μας είχε απορριφθεί στο σύνολό της ως ουσιαστικά αβάσιμη, απορρίφθηκε η ένσταση κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου και αναγνωρίστηκε το δικαίωμα συγκυριότητας της εντολέως μας κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου, με αντίστοιχη διόρθωση τόσο της πρώτης κτηματολογικής εγγραφής «αγνώστου ιδιοκτήτη» όσο και της γεωμετρικής αποτύπωσης του ακινήτου.

Το γραφείο μας διαθέτει εμπειρία στον χειρισμό σύνθετων κτηματολογικών και εμπράγματων διαφορών, συμπεριλαμβανομένων υποθέσεων ακινήτων «αγνώστου ιδιοκτήτη» και διαφορών στις οποίες προβάλλονται δικαιώματα κυριότητας από το Ελληνικό Δημόσιο, τόσο σε πρώτο όσο και σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας.